Gökyuva Sitesi Dere sok. No:7H daire1 Göktürk/Eyüp
Tel&faks :0212 322 81 21



 

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ

Solunum ve kalp durması nedir?

Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz ise bir süre sonra kalp durması meydana gelir.

Kalp durması: Bilinci kapalı kişide kalbin pompalama görevini yapamaması durumudur. Kalp durmasına 5 dakika içinde müdahale edilmezse dokuların oksijenlenmesi bozulacağı için beyin hasarı oluşur.

Temel Yaşam Desteği nedir?

Hayat kurtarmak amacı ile hava yolu açıklığı sağlandıktan sonra, solunumu ve/veya kalbi durmuş kişiye yapay solunum ile akciğerlerine oksijen gitmesini, dış kalp masajı ile de kalpten kan pompalanmasını sağlamak üzere yapılan ilaçsız müdahalelerdir.
Bilinci kapalı hastada Temel Yaşam Desteğine başlamadan önce eğer çevrede biri varsa hemen 112 aratılmalı, yoksa ilkyardımcı kendi aramalıdır. Boğulma ve travma durumunda ilkyardımcı yalnız ise 5 tur 30/2 yapıldıktan sonra kendisi yardım çağırmalıdır. Bebek ve çocuklarda da ilkyardımcı yalnız ise 30/2 5 tur yapıldıktan sonra 112 aranır.



Hava yolunu açmak için Baş-Çene pozisyonu nasıl verilir?

Bilinci kapalı bütün hasta/yaralılarda solunum yolu kontrol edilmelidir. Çünkü  dil geriye kayabilir yada herhangi bir
yabancı madde solunum yolunu tıkayabilir. Ağız içi kontrol edilerek temizlendikten sonra hastaya baş-çene pozisyonu verilir.
Bunun için ;
  • Bir el alına yerleştirilir,
  • Diğer elin iki parmağı çeneye yerleştirilir,
  • Baş geriye doğru itilir.
  • Böylece dil yerinden oynatılarak hava yolu açıklığı sağlanmış olur.

Yapay solunum nasıl yapılır?

  • Hasta/yaralının hava yolu açıldıktan sonra, solunum Bak-Dinle-Hisset yöntemi ile değerlendirilir,
  • Hemen Temel Yaşam Desteğine başlanır. YAPAY SOLUNUMA BAŞLAMADAN ÖNCE SOLUNUMUN OLMADIĞINDAN KESİNLİKLE EMİN OLUNMALIDIR!

Erişkinlerde Temel Yaşam Desteği  Nasıl Yapılır?

    • Kendisinin ve hasta/yaralının güvenliğinden emin olunur.
    • Hasta/yaralının omuzlarından hafifçe sarsılarak  “iyi misiniz?” diye sorarak bilinci kontrol edilir. Bilinci yoksa
    • Tıbbi yardım istenir 112
    • Hasta/yaralı sert bir zemin üzerine yatırılır.
    • Hasta yaralının yanına diz çökülür.
    • Hasta/yaralının kravat kemer ve yakası açılır.
    • Ağız içi kontrol edilerek hava yolu tıkanıklığına neden olan cisim varsa çıkarılır.
    • Hava yolunu açmak için bir el hasta yaralının alnına, diğer elin parmak uçları çenesinin altına yerleştirilir.
    • Çene kemiğinin uzun kenarı yere dik gelecek şekilde başı geriye doğru eğilir.
    • Hasta/Yaralının solunum yapıp yapmadığı bak-dinle-hisset yöntemi ile 5 sn süre ile kontrol edilir.

Göğüs Kafesinin solunum hareketleri gözlenir.
Eğilerek yüzünü hastanın ağzına yaklaştırarak solunumu dinlenir. Soluk yanağında hissedilmeye çalışılır.

       El ile göğüs kafesinin hareketleri hissedilir.

  • Soluk alıp vermiyorsa alnının üzerine koyulan elin baş ve işaret parmağı kullanılarak hasta/yaralının burunu kapatılır.
  • Baş geriye doğru eğilmiş pozisyonda iken hasta/yaralının ağzını içine alacak şekilde ağız yerleştirilir.
  • Eğer solunum yoksa hasta/yaralının göğsünü yükseltmeye yarayacak kadar her biri bir saniyenin üzerinde iki kurtarıcı nefes verilir, havanın geriye çıkıp çıkmadığı kontrol edilir.
  • Kalp basısı uygulamak için göğüs kemiğini ortalayarak( göğüs kemiğinin üst ve alt ucunun ortası) göğsün merkezi tespit edilir.
  • Bir elin topuğu göğsün merkezine yerleştirilir.
  • Diğer el bu elin üzerine yerleştirilir.
  • Her iki elin parmakları birbirine geçirilir.
  • Parmaklar göğüs kafesi ile temas ettirilmeden, dirsekler bükülmeden, göğüs kemiği üzerinde vücuda dik olacak şekilde tutulur.
  • Göğüs kemiği 4-5 cm aşağıya inecek şekilde (yandan bakıldığında göğüs yüksekliğinin 1/3 ü kadar) bası uygulanır. Bu işlem dakikada 100 kez olacak şekilde uygulanır.
  • Hasta/Yaralıya 30 kalp masajından sonra 2 solunum yaptırılır. (30:2)
  • Temel Yaşam desteğine hasta/yaralının yaşamsal refleksleri veya tıbbi yardım gelene kadar kesintisiz devam edilir.

  NOT: Suda Boğulmalarda; eğer ilk yardımcı yalnız ise 30:2 kalp basısı uygulamasının 5 tur tekrarından sonra 112 aranır.

İlkyardımın ABC si nedir?

Bilinç kontrol edilmeli, bilinç kapalı ise aşağıdakiler hızla değerlendirilmelidir:

A Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi

B Solunumun değerlendirilmesi ( Bak-Dinle-Hisset)

C Dolaşımın değerlendirilmesi (Şah damarından 5 saniye nabız alınır)

Dolaşımın değerlendirilmesi için ilkyardımcı çocuk ve yetişkinlerde şah damarından, bebeklerde kol atardamarından 3 parmakla 5 sn süre ile nabız almaya çalışılır. Bu süre içinde nabız alınmıyorsa derhal dış kalp masajına başlanır.

Nabız alınabilen yerler:

  • Şah Damarı: Adem elmasının her iki yanı
  • Kol Damarı:  Kolun iç yüzü, dirseğin üstü
  • Ön-Kol Damarı: Bileğin iç yüzü,baş parmağın üst hizası
  • Bacak Damarı: Ayak sırtının ortasında

Arı sokmalarının belirtileri nelerdir?
Belirtiler kısa sürer. Acı, şişme, kızarıklık gibi lokal belirtiler olur. Arı birkaç yerden soktuysa, nefes borusuna yakın bir yerden soktuysa ya da kişi alerjik bünyeli ise tehlikeli olabilir.

Arı sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır?

  • Yaralı bölge yıkanır,
  • Derinin üzerinden görülüyorsa arının iğnesi çıkarılır,
  • Soğuk uygulama yapılır,
  • Eğer ağızdan sokmuşsa ve solunumu güçleştiriyorsa buz emmesi sağlanır,
  • Ağız içi sokmalarında ve alerji hikayesi olanlarda tıbbi yardım istenir (112).

Akrep sokmalarının belirtileri nelerdir?
Kuvvetli bir lokal reaksiyon oluşturur.

  • Ağrı
  • Ödem
  • İltihaplanma, kızarma, morarma
  • Adale krampları, titreme ve karıncalanma
  • Huzursuzluk, havale gözlenebilir.

Akrep sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır?

  • Sokmanın olduğu bölge hareket ettirilmez,
  • Yatar pozisyonda tutulur,
  • Yaraya soğuk uygulama yapılır,
  • Kan dolaşımını engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır,
  • Yara üzerine hiçbir girişim yapılmaz.

Yılan sokmalarının belirtileri nelerdir?
Lokal ve genel belirtiler verir :

  • Bölgede morluk, iltihaplanma (1-2 hafta sürer)
  • Kusma, karın arısı, ishal gibi sindirim bozuklukları
  • Aşırı susuzluk
  • Şok, kanama
  • Psikolojik bozukluklar
  • Kalpte ritim bozukluğu, baş ağrısı ve solunum düzensizliği

Yılan sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır?

  • Hasta sakinleştirilip, dinlenmesi sağlanır,
  • Yara su ile yıkanır,
  • Yaraya yakın bölgede baskı yapabilecek eşyalar (yüzük, bilezik vb.) çıkarılır,
  • Yasa baş ve boyunda ise yara çevresine baskı uygulanır,
  • Kol ve bacaklarda ise yara üstünden dolaşımı engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır (Turnike uygulanmaz),
  • Soğuk uygulama yapılır,
  • Yara üzerine herhangi bir girişimde bulunulmaz (yara emilmez),
  • Yaşamsal bulgular izlenir,
  • Tıbbi yardım istenir (112).

Deniz canlıları sokmasında belirtiler nelerdir?
Çok ciddi değildir. Lokal ve genel belirtiler görülür :

  • Kızarma
  • Şişme
  • İltihaplanma
  • Sıkıntı hissi
  • Huzursuzluk
  • Havale
  • Baş ağrısı

Deniz canlıları sokmasında ilkyardım nasıl olmalıdır?

  • Yaralı bölge hareket ettirilmez,
  • Batan diken varsa ve görünüyorsa çıkartılır,
  • Etkilenen bölge ovulmamalıdır.